کمیسیون حقیقت یاب برگزار شد

براساس سند پیشنهادی کمیته بین المللی راهبردی حقوقی ایران تریبونال و تصویب آن از سوی مجمع عمومی کارزار ایران تریبونال، دادگاه ایران تریبونال در دو مرحله برگزار شد. این دو مرحله شامل کمیسیون حقیقت یاب و دادگاه است.

کمیته راهبردی، کمیسیون حقیقت یاب را با شش عضو که از میان شماری از حقوقدانان و نویسندگان مترقی و محققان برجسته حقوق بشر از پانزده کشور، دعوت کمیته  راهبردی را پذیرفته بودند، در اوایل ماه آوریل ٢٠١٢ تشکیل داد. کمیسیون به مدت پنچ روز، از ١٨ تا ٢٢ ژوئن ٢٠١٢ جلسات خود را در مرکز اقدام حقوق بشر سازمان عفو بین الملل در لندن برگزار کرد. اسامی و موقعیت بین المللی اعضای تیم قضات  کمیسیون حقیقت یاب به ترتیب زیر است:

- پروفسور اریک دیوید، استاد حقوق کیفری بین الملل و رییس مرکز حقوق بین المللی در دانشگاه آزاد بروکسل و یکی از مهم ترین کارشناسان عالی رتبه حقوق کیفری در جهان است.

- پروفسور دانیال تورپ، استاد حقوق دانشگاه مونترال و کارشناس حقوق اساسی است.

- پروفسور ویلیام شاباس، استاد حقوق بین الملل دانشگاه میدلسکس انگلستان و شناخته شده ترین کارشناس حقوقی در رابطه با مسئله اعدام و رییس اتحادیه بین المللی دانشمندان قتل عام است.

- ماریا لوئیس آسمال، مبارز ضدآپارتاید و نویسنده و روشنفکر سرشناس آفریقای جنوبی است  که همراه همسرش پروفسور کادر اسمال (عضو متوفی کمیته بین المللی راهبردی حقوقی ایران تریبونال)، عضو کمیسیون حقیقت یاب آفریقای جنوبی بودند.

- آن بورکلی، محقق حقوق بشر ایران در سازمان عفو بین الملل در اوایل دهه شصت بوده است

- پروفسور موریس کاپیتورن، گزارشگر پیشین سازمان ملل در امور حقوق بشر در ایران و استاد افتخاری حقوق دانشگاه ایالت بریتیش کلمبیا در کانادا است.اعضای کمیسیون حقیقت یاب، موریس کاپیتورن را به ریاست این کمیسیون انتخاب کردند.

یک تیم حقوقی به سرپرستی حمید صبی و عضویت دو تن از دانشجویان دانشگاه های حقوق انگلستان، نفیسه حسین و آیلون اسلان، مسئولیت احضار شاهدان و پرسش از آنان را طی جلسات کمیسیون به عهده داشت.   

کمیسیون، به فاصله پنچ روز، شهادت هفتاد پنچ تن از جان بدربردگان از کشتار زندانیان سیاسی در دهه شصت و خانواده های زندانیان سیاسی را که در این دهه اعدام شدند، استماع و از آنان سئوال کرد. کمیته راهبردی، دو ماه پیش از برگزاری جلسات کمیسیون در لندن، اسناد کشتارزندانیان سیاسی در دهه شصت و اظهارنامه های حقوقی شاهدان را که گروه کار بین الملل ایران تریبونال طی یک پروسه طولانی به زبان فارسی جمع آوری و به انگلیسی ترجمه کرده بود، در اختیار اعضای کمیسیون حقیقت یاب قرار داد.

کمیسیون، گزارش خود را در پیوند با اعدام های جمعی و گسترده سال های اولیه دهه ۶٠ و قتل عام زندانیان سیاسی در تابستان ۶٧ که با ضمائم آن بالغ بر ٤١٩صفحه است، در سی ام ژوئیه ٢٠١٢ منتشر کرد.کمیسیون، همچنین درارتباط با چگونگی پیگرد قانونی موارد سرکوب، دستگیری، شکنجه، تجاوز جنسی و اعدام و قتل مخالفان سیاسی در زندان و راه های پیشگیری از تکرار آن ها درآینده، توصیه هائی در گزارش نموده است.  گزارش کمیسیون، مبنای کیفرخواست تیم دادستانی علیه جمهوری اسلامی ایران در مرحله دوم دادگاه ایران تریبونال بود.

یکی دیگر از دلایل موجودیت کمیسیون حقیقت یاب ایجاد فرصت برای خانواده های جان سپردگان و جان بدربردگان از کشتار زندانیان سیاسی در دهه شصت  است که، نقطه نظرات شان را به گوش مردم جهان برسانند و آن چه را که برخود و عزیزان شان در دهه شصت کذشته است، در تاریخ ثبت و علیه جمهوری اسلامی ایران اعلام جرم کنند.

آگاه کردن مردم جهان در ارتباط با این کشتارها و بازگویی بیرحمی ها و شقاوت این دهه، از دیگر دلایل تشکیل کمیسیون حقیقت یاب  بوده است.